Sunucu ve sanal sunucu veri kurtarma: ne yapmalıyım?
Yapacağınız her deneme, kurtarılabilir bir veriyi kurtarılamaz hale getirebilir.
Sunucunuzda disk arızası, RAID dizisinin bozulması ya da sanal makinenin silinmesi veya erişilemez olması varsa sistemi kullanmayı bırakın. Onarım ya da yeniden oluşturma işlemi başlatmayın, yeni disk takmayın, silinen sanal makinenin bulunduğu alana yeni veri yazmayın. Disklerin yuva sırasını, RAID denetleyicisi modelini ve sanallaştırma platformunu not edip bize başvurun.
- Sunucuyu bir an önce kullanımdan çıkarın. Arızalı disklerle tekrar tekrar açıp kapatmak durumu kötüleştirebilir.
- Disklerin yuva sırasını işaretleyin (etiket ya da fotoğraf).
- RAID denetleyicisinin modelini, RAID türünü ve disk sayısını not edin.
- Sanallaştırma platformunu (VMware ESXi, Hyper-V ya da başka) ve etkilenen sanal makinelerin adlarını yazın.
- Hata mesajlarını ve denetleyici uyarılarını fotoğraflayın.
- Başka bir yerde yedek varsa durumunu kontrol edin, ama yedeğin üzerine yazmayın.
- RAID onarımını (rebuild) ya da dizi başlatma işlemini çalıştırmayın.
- Denetleyicide yapılandırmayı silmeyin, yeni dizi oluşturmayın.
- Datastore ya da birimi yeniden biçimlendirmeyin, 'başlat' sorusuna evet demeyin.
- Sanal makine silindiyse aynı alana yeni sanal makine ya da dosya yazmayın.
- Diskleri yuva sırasını bozarak takmayın.
Sunucuda veri neden erişilemez olur?
Sunucular verileri genellikle birden fazla diske RAID yapısıyla dağıtır. Bu yapı bozulduğunda ya da sanal makinelerin tutulduğu alan zarar gördüğünde veriye ulaşılamaz. Başlıca nedenler:
- Bir ya da birden fazla diskin fiziksel arızası
- RAID dizisinin bozulması ya da denetleyici arızası
- Onarım sırasında ikinci bir diskin hata vermesi
- Sanal makinenin ya da datastore'un yanlışlıkla silinmesi
- Dosya sistemi bozulması, ani elektrik kesintisi
- Fidye yazılımı nedeniyle dosyaların şifrelenmesi
Belirtiye göre ne yapmalısınız?
| Ne görüyorsunuz? | Ne anlama gelebilir? | Ne yapmalısınız? |
|---|---|---|
| Sunucu açılmıyor ya da işletim sistemi yüklenmiyor | Güç, denetleyici ya da disk sorunu olabilir; veri sağlam olabilir | Tekrar tekrar denemeyin, disk sırasını işaretleyip başvurun |
| Denetleyici 'degraded' ya da 'offline' diyor | Dizi bir ya da daha fazla disk kaybetmiş olabilir | Onarımı başlatmayın, önce bize danışın |
| Sanal makine listede yok ya da açılmıyor | Silinmiş, taşınmış ya da sanal disk dosyası bozulmuş olabilir | Aynı alana yazmayın, platform ve makine adını not edip başvurun |
| Dosyalar şifrelendi, uzantılar değişti | Fidye yazılımı olabilir | Sunucuyu ağdan ayırın, kapatın ve fidye yazılımı sayfamıza bakın |
Sanal sunucularda nelere dikkat etmelisiniz?
VMware ve Hyper-V gibi platformlar her sanal makineyi bir ya da birkaç sanal disk dosyası olarak saklar. Bu dosyalar silinse bile, bulundukları alana yeni veri yazılmadıysa kurtarma şansı artar. Bu yüzden silme fark edildiği anda o alanı kullanmayı bırakmak en önemli adımdır. Sonuç yine de her olayda farklıdır ve analizden önce söylenemez.
Onarım ve yeniden oluşturma neden risklidir?
RAID onarımı (rebuild) tüm diskleri baştan sona okur ve yazar. Zaten zayıflamış diskler bu süreçte ikinci kez arızalanabilir ve dizideki veri kalıcı olarak kaybolabilir. Diziyi silip yeniden oluşturmak ise eski yapılandırmayı ve verinin yerini siler. RAID dizileri hakkında daha fazlası için RAID sayfasına, NAS cihazları için NAS sayfasına bakın.
Laboratuvarda neler yapılır?
Her diskin durumu ayrı ayrı incelenir. Fiziksel arızası olan diskler gerektiğinde Class 100 (ISO 5) temiz ortamda ele alınır. Ardından diskler orijinal sıralarıyla bir araya getirilerek dizinin yapısı belirlenir, Raid yeniden oluşturulur, sanal disk dosyaları ve içindeki veri ortaya çıkarılır ve sağlam bir diske aktarılır. Yöntem arızaya göre değişir. Cihazınızı nasıl göndereceğinizi kargo sayfasında, adımların tamamını süreç sayfasında bulabilirsiniz.
Ne kadar sürer, ne kadar tutar?
Standart işlerde ortalama 10 iş günü, acil işlerde ortalama 24 iş saati sürer. Gerçek süre arızanın türüne, gereken parçanın temin edilmesine ve diskin kapasitesine göre değişir. Birkaç saat içerisinde tamamlanan çalışmalar olabildiği gibi aylar süren çalışmalar da olabilmektedir.
Fiyat arızanın türüne, gereken parçaya ve işin süresine göre değişir. Analizden sonra kesin fiyatı yazılı olarak iletiriz. Teklifi kabul etmezseniz cihazınızı ödeme yapmadan geri alırsınız. Her durum ücretsiz analiz kapsamında değildir. Ücretsiz analiz kapsamında olmayan taleplerde, çalışma öncesinde analiz ücreti ile ilgili yazılı bilgilendirme iletilir. Ayrıntılar için fiyatı ne belirler ve süre sayfalarına bakabilirsiniz.
Veri her zaman kurtarılabilir mi?
Hayır. Birden fazla disk fiziksel olarak zarar görmüşse, dizi silinip yeniden oluşturulmuşsa, sanal makinenin bulunduğu alana yeni veri yazılmışsa ya da dosyalar üzerine yazılmışsa verinin bir kısmı veya tamamı kurtarılamayabilir. Analiz çalışması yapmadan sonucu bilemeyiz. Analizden sonrası durumla ilgili bilgilendirme iletilecektir.
Sık sorulan sorular
Sunucunun tamamını mı getirmem gerekir, yoksa yalnızca diskler yeterli mi?
Hangisinin uygun olduğunu model ve belirtiyi paylaştığınızda birlikte belirleriz. Diskleri çıkarıyorsanız yuva sırasını işaretleyin ve denetleyici bilgisini not edin.
RAID 5 ya da RAID 6 kurduysam verilerim güvende değil mi?
RAID disk arızasına karşı dayanıklılık sağlar, ama yanlışlıkla silmeye, fidye yazılımına, denetleyici hatasına ya da yangına karşı koruma sağlamaz. Ayrı bir yedek şarttır.
Silinen bir sanal makine geri getirilebilir mi?
Bulunduğu alana yeni veri yazılmadıysa şansı vardır. Yazıldıysa kısmen ya da tamamen geri getirilemeyebilir. Kesin cevabı analizden sonra veririz.
Teklifi kabul etmezsem ücret öder miyim?
Hayır. Analizden sonra teklifi kabul etmezseniz cihazınızı ödeme yapmadan geri alırsınız. Hangi aşamada verilere ulaşılabileceğinin mümkün olacağının öngörülemediği durumlarda, veriler kurtarıldıktan sonra, çalışma için harcanan zaman ve kaynak miktarına göre fiyat belirlenebildiği durumlarla da karşılaşılabilmektedir. Bu durumda ödeme yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Her durum ücretsiz analiz kapsamında değildir. Ücretsiz analiz kapsamında olmayan taleplerde, çalışma öncesinde analiz ücreti ile ilgili yazılı bilgilendirme iletilir.
Ücretsiz analiz neden her durumda yok?
Bazı talepler için cihaz üzerinde kısa bir değerlendirme yapmak mümkündür ve ücretsiz analiz seçeneği sunabiliyoruz. Bazı taleplerde ise uzmanlarımız profesyonel araçlarla cihazınız üzerinde uzun mesai yaptıktan sonra ancak bir kanaate veya sonuca ulaşması mümkün olabiliyor. Analiz çalışması olarak adlandırdığımız kısımda yapılması gereken teknik çalışmaları yaptığımız için bu mesaiyi ücretsiz sunmamız mümkün olmayabiliyor.
Analiz sırasında ne yapıyorsunuz?
Biz analiz sırasında aslında yapılması gereken profesyonel teknik çalışmalara başlıyoruz. Birçok işletme ise müşteri çekmek için 'ücretsiz analiz' yaptıklarını söyleyerek müşterinin cihazını o işletmeye ulaştırmasını sağlamakta ve cihaz kendilerine teslim edildikten sonra bir vakit ayırmadan 'üzerinde çalışırız, olursa şu kadar olmazsa bu kadar alırız' gibi bir bilgilendirme yapmaktadır. Böylelikle müşterileri 'ücretsiz analiz' kelimeleriyle kendine cihazı teslim ettirdikten sonra müşteri iade alma zahmetine girmeden çalışmaya devam edilmesini isteyeceği için emek ve zaman ayırmadıkları için her durum için 'ücretsiz analiz' sunduklarını söyleyebilmektedirler. Halbuki bu sadece müşteriyi çekmek için bir tuzak gibidir.
Servis ücreti alıyor musunuz?
Servis ücreti adı altında bir ücretlendirmemiz bulunmamaktadır. Ücretsiz analiz hizmetimiz vardır. Ücretsiz analiz kapsamı dışındaki taleplerde analiz ücreti başlangıçta yazılı olarak iletilmektedir. Bazı işletmeler "600TL veri kurtarma servis ücreti" gibi ifadelerle reklam vererek, müşterilerin 600TL'ye veri kurtarma yaptıracakları algısına kapılmasını sağlamakta. Böylelikle müşterileri kendilerine çekmektedirler. Bu şekilde etik olmayan bir işleyişimiz bulunmamaktadır.
Durumunuzu birlikte değerlendirelim: 0212 909 56 19 numarasından arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Adres ve çalışma saatleri için iletişim sayfamıza bakın.
Ne yapacağınızdan emin değilseniz önce arayın
Durumunuzu anlatın, ilk adımda ne yapmanız gerektiğini söyleyelim.