SSD veya NVMe tanınmıyor ya da RAW görünüyor: ne yapmalıyım?
Yapacağınız her deneme, kurtarılabilir bir veriyi kurtarılamaz hale getirebilir.
SSD BIOS'ta ya da bilgisayarda görünmüyorsa genellikle kontrolcü, firmware ya da güç tarafında bir sorun vardır. SSD'lerde mekanik parça yoktur, ama verinin kurtarılması çoğu zaman harddiskten daha karmaşıktır. Cihazı kapatın, diske yazma yapmayın ve güncelleme ya da biçimlendirme araçlarını çalıştırmayın. Durumu analizle belirleriz.
- Bilgisayarı kapatın. Dizüstüyse adaptörü ve mümkünse pili çıkarın.
- Pili çıkartmanız mümkün değilse ve arızadan dolayı bilgisayarı kapatamadıysanız güç tuşuna bilgisayarınız kapanana kadar (5-10sn) basılı tutun
- SSD'nin marka, model ve kapasitesini not edin.
- Biçimlendirme, 'Secure Erase' ya da sıfırlama araçlarını çalıştırmayın.
- Üretici firmware güncellemesi yüklemeyin.
- Diski sürekli takıp çıkarmayın.
- Silinen dosyalar için SSD'ye yeni veri yazmayın.
- Kurtarma programını bu SSD'ye kurmayın.
SSD neden görünmez?
SSD'nin kontrolcüsü, verinin hangi bellek çipinde durduğunu yöneten küçük bir işlemcidir. Kontrolcü ya da üzerindeki yazılım (firmware) bozulursa bilgisayar diski hiç göremeyebilir, çok küçük bir kapasite gösterebilir ya da RAW olarak listeleyebilir. Ani elektrik kesintisi, aşırı ısınma ve yaşlanan bellek hücreleri bu arızalara yol açabilir.
Başlıca nedenler:
- Kontrolcü veya firmware arızası
- Güç kesintisi sonrası bozulan dosya sistemi
- Konnektör veya yuva sorunu
- Ömrünü tamamlamış bellek hücreleri
Belirtiye göre ne yapmalısınız?
| Ne görüyorsunuz? | Olası neden | Yazılım mı, laboratuvar mı? | Ne yapmalısınız? |
|---|---|---|---|
| BIOS'ta hiç görünmüyor | Kontrolcü, firmware veya güç sorunu | Laboratuvar | Kapatın, yeniden denemeyin |
| Çok küçük bir kapasite gösteriyor | Firmware bozulması olabilir | Laboratuvar | Veri yazmayın, analiz için arayın |
| Disk görünüyor ama RAW | Dosya sistemi bozulması | Fiziksel arıza olabilir, verileriniz önemliyse deneme yapmayın | Biçimlendirmeyin |
| Yavaşlıyor, donuyor, ara sıra kayboluyor | Aşınan hücreler ya da kontrolcü sorunu | Yedek almaya dahi çalışmayın, bu durum çipleri kullanılamaz duruma getirebilir | Gücü kapatın ve laboratuvarımıza ulaştırın |
Silinen dosyalar SSD'de neden daha zor kurtarılır?
SSD'ler silinen dosyaların yerini boşaltmak için TRIM adlı bir komut kullanır. TRIM çalıştıktan sonra silinen verinin yeri sıfırlanabilir ve geri getirilmesi çok zorlaşır, bazen mümkün olmaz. Harddisklerde böyle bir temizlik kendiliğinden olmaz. Bu yüzden SSD'de dosya sildiyseniz bilgisayarı kullanmayı bırakıp hemen başvurmanız önemlidir. Ayrıntılar için silinen dosya sayfasına bakın.
Laboratuvarda neler yapılır?
SSD'de mekanik parça olmasa da çiplerin olduğu kısma erişmek için çoğu durumda kapağı açmak gerekir. Analizde kontrolcünün ve firmware'in durumuna bakılır. Arızanın türüne göre yöntem değişir; hangi yöntemin uygulanabildiğini analizden sonra size söyleriz.
Ne kadar sürer, ne kadar tutar?
Standart işlerde ortalama 10 iş günü, acil işlerde ortalama 24 iş saati sürer. Gerçek süre arızanın türüne, gereken parçanın temin edilmesine ve diskin kapasitesine göre değişir. Birkaç saat içerisinde tamamlanan çalışmalar olabildiği gibi aylar süren çalışmalar da olabilmektedir.
Fiyat arızanın türüne, gereken parçaya ve işin süresine göre değişir. Analizden sonra kesin fiyatı yazılı olarak iletiriz. Teklifi kabul etmezseniz cihazınızı ödeme yapmadan geri alırsınız. Her durum ücretsiz analiz kapsamında değildir. Ücretsiz analiz kapsamında olmayan taleplerde, çalışma öncesinde analiz ücreti ile ilgili yazılı bilgilendirme iletilir. Ayrıntılar için fiyatı ne belirler ve süre sayfalarına bakabilirsiniz.
Veri her zaman kurtarılabilir mi?
Hayır. Kontrolcüsü arızalı, şifrelenmiş ya da TRIM'in çalıştığı bir SSD'de verinin bir kısmı veya tamamı kurtarılamayabilir. Analiz çalışması yapmadan sonucu bilemeyiz. Analizden sonrası durumla ilgili bilgilendirme iletilecektir.
Sık sorulan sorular
SSD'yi başka bilgisayara takınca görünüyorsa ne anlama gelir?
Sorun ilk bilgisayarın yuvasında, sürücüsünde ya da ayarında olabilir. SSD'nin kendisi sağlam olabilir. Dosyalar eksik görünüyorsa yazma yapmadan bize ulaşın.
SSD'nin ömrü bittiğinde ne olur?
Bellek hücrelerinin yazma ömrü sınırlıdır. Ömrü dolan bazı SSD'ler yalnızca okunabilir duruma geçer, bazıları ise tamamen tanınmaz hale gelir. Disk yavaşlamaya başladıysa önce yedek almak en doğrusudur.
NVMe SSD ile SATA SSD arasında kurtarma açısından fark var mı?
İkisinde de temel yaklaşım aynıdır. Ayrıntılar modele ve arızanın türüne göre değişir; bunu analizde belirleriz.
Teklifi kabul etmezsem ücret öder miyim?
Hayır. Analizden sonra teklifi kabul etmezseniz cihazınızı ödeme yapmadan geri alırsınız. Hangi aşamada verilere ulaşılabileceğinin mümkün olacağının öngörülemediği durumlarda, veriler kurtarıldıktan sonra, çalışma için harcanan zaman ve kaynak miktarına göre fiyat belirlenebildiği durumlarla da karşılaşılabilmektedir. Bu durumda ödeme yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Her durum ücretsiz analiz kapsamında değildir. Ücretsiz analiz kapsamında olmayan taleplerde, çalışma öncesinde analiz ücreti ile ilgili yazılı bilgilendirme iletilir.
Ücretsiz analiz neden her durumda yok?
Bazı talepler için cihaz üzerinde kısa bir değerlendirme yapmak mümkündür ve ücretsiz analiz seçeneği sunabiliyoruz. Bazı taleplerde ise uzmanlarımız profesyonel araçlarla cihazınız üzerinde uzun mesai yaptıktan sonra ancak bir kanaate veya sonuca ulaşması mümkün olabiliyor. Analiz çalışması olarak adlandırdığımız kısımda yapılması gereken teknik çalışmaları yaptığımız için bu mesaiyi ücretsiz sunmamız mümkün olmayabiliyor.
Analiz sırasında ne yapıyorsunuz?
Biz analiz sırasında aslında yapılması gereken profesyonel teknik çalışmalara başlıyoruz. Birçok işletme ise müşteri çekmek için 'ücretsiz analiz' yaptıklarını söyleyerek müşterinin cihazını o işletmeye ulaştırmasını sağlamakta ve cihaz kendilerine teslim edildikten sonra bir vakit ayırmadan 'üzerinde çalışırız, olursa şu kadar olmazsa bu kadar alırız' gibi bir bilgilendirme yapmaktadır. Böylelikle müşterileri 'ücretsiz analiz' kelimeleriyle kendine cihazı teslim ettirdikten sonra müşteri iade alma zahmetine girmeden çalışmaya devam edilmesini isteyeceği için emek ve zaman ayırmadıkları için her durum için 'ücretsiz analiz' sunduklarını söyleyebilmektedirler. Halbuki bu sadece müşteriyi çekmek için bir tuzak gibidir.
Servis ücreti alıyor musunuz?
Servis ücreti adı altında bir ücretlendirmemiz bulunmamaktadır. Ücretsiz analiz hizmetimiz vardır. Ücretsiz analiz kapsamı dışındaki taleplerde analiz ücreti başlangıçta yazılı olarak iletilmektedir. Bazı işletmeler "600TL veri kurtarma servis ücreti" gibi ifadelerle reklam vererek, müşterilerin 600TL'ye veri kurtarma yaptıracakları algısına kapılmasını sağlamakta. Böylelikle müşterileri kendilerine çekmektedirler. Bu şekilde etik olmayan bir işleyişimiz bulunmamaktadır.
Durumunuzu birlikte değerlendirelim: 0212 909 56 19 numarasından arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Adres ve çalışma saatleri için iletişim sayfamıza bakın.
Ne yapacağınızdan emin değilseniz önce arayın
Durumunuzu anlatın, ilk adımda ne yapmanız gerektiğini söyleyelim.